విజయనగర సామ్రాజ్యం దక్షిణ భారతదేశ చరిత్రలో అత్యంత వైభవంగా వెలుగొందిన రాజవంశాలలో ఒకటి. క్రీ.శ. 1336లో హరిహరుడు, బుక్కరాయలు ఈ సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు. ప్రస్తుత కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని హంపి విజయనగర సామ్రాజ్యానికి ప్రసిద్ధ రాజధానిగా నిలిచింది.
విజయనగర పాలకులు దక్షిణ భారతదేశంలో రాజకీయ, సైనిక, ఆర్థిక, సాంస్కృతిక రంగాల్లో విశేష అభివృద్ధికి కృషి చేశారు. ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలన విజయనగర చరిత్రలో స్వర్ణయుగంగా గుర్తింపు పొందింది. తెలుగు సాహిత్యం, దేవాలయ నిర్మాణాలు, శిల్పకళ, వాణిజ్య రంగాలకు ఈ కాలంలో ఎంతో ప్రోత్సాహం లభించింది.
విజయనగర సామ్రాజ్యం గురించి తెలుసుకోవడానికి శాసనాలు, సాహిత్య గ్రంథాలు, విదేశీ యాత్రికుల వృత్తాంతాలు, నాణేలు మరియు పురావస్తు ఆధారాలు ముఖ్యమైనవి.
TGPSC, APPSC, Group 1, Group 2 మరియు ఇతర పోటీ పరీక్షలకు సిద్ధమయ్యే అభ్యర్థుల కోసం Vijayanagara Empire Telugu అంశంపై 35 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు, సమాధానాలను ఇక్కడ అందిస్తున్నాం.
విజయనగర సామ్రాజ్యం – 35 ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు
1. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించిన వారు ఎవరు?
హరిహరుడు మరియు బుక్కరాయలు క్రీ.శ. 1336లో విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని స్థాపించారు.
2. విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపనకు మార్గదర్శకత్వం వహించిన వ్యక్తి ఎవరు?
విద్యారణ్య స్వామి విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపనకు మార్గదర్శకత్వం వహించినట్లు చారిత్రక సంప్రదాయాలు పేర్కొంటాయి.
3. విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధాని ఏది?
విజయనగర సామ్రాజ్య రాజధాని హంపి. ఇది ప్రస్తుతం కర్ణాటక రాష్ట్రంలోని తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉంది.
4. విజయనగర సామ్రాజ్యం ఏ సంవత్సరంలో స్థాపించబడింది?
క్రీ.శ. 1336లో విజయనగర సామ్రాజ్యం స్థాపించబడింది.
5. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన రాజవంశాలు ఏవి?
విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని నాలుగు ప్రధాన రాజవంశాలు పాలించాయి.
- సంగమ వంశం
- సాళువ వంశం
- తుళువ వంశం
- అరవీడు వంశం
6. విజయనగర సామ్రాజ్య తొలి రాజవంశం ఏది?
సంగమ వంశం విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన మొదటి రాజవంశం.
7. సంగమ వంశాన్ని స్థాపించిన వారు ఎవరు?
హరిహరుడు మరియు బుక్కరాయలు సంగమ వంశానికి చెందినవారు. వీరే విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపకులు.
8. సాళువ వంశాన్ని స్థాపించిన వారు ఎవరు?
సాళువ నరసింహుడు సాళువ వంశాన్ని స్థాపించాడు. ఆయన సంగమ వంశం అనంతరం అధికారంలోకి వచ్చాడు.
9. తుళువ వంశాన్ని స్థాపించిన వారు ఎవరు?
తుళువ నరస నాయకుడి కుటుంబం విజయనగర రాజకీయాల్లో కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆయన కుమారుడు వీర నరసింహుడు తుళువ వంశ పాలనను ప్రారంభించాడు.
10. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన చక్రవర్తి ఎవరు?
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అత్యంత ప్రసిద్ధి చెందిన చక్రవర్తులలో ఒకరు. ఆయన తుళువ వంశానికి చెందినవారు.
11. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు ఎప్పుడు పాలించారు?
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు క్రీ.శ. 1509 నుంచి 1529 వరకు విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించారు.
12. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో ఉన్న ఎనిమిది మంది కవులను ఏమని పిలుస్తారు?
శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలోని ఎనిమిది మంది ప్రసిద్ధ కవులను అష్టదిగ్గజాలు అని పిలుస్తారు.
13. అష్టదిగ్గజాలలో ప్రముఖ కవి ఎవరు?
అల్లసాని పెద్దన అష్టదిగ్గజాలలో ప్రముఖుడు. ఆయనను ఆంధ్ర కవితా పితామహుడు అని పిలుస్తారు.
14. శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన ప్రసిద్ధ తెలుగు కావ్యం ఏది?
శ్రీకృష్ణదేవరాయలు రచించిన ప్రసిద్ధ తెలుగు కావ్యం ఆముక్తమాల్యద. ఇందులో గోదాదేవి కథ ప్రధానంగా ఉంటుంది.
15. శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంలో ఉన్న ప్రసిద్ధ హాస్యకవి ఎవరు?
తెనాలి రామకృష్ణుడు శ్రీకృష్ణదేవరాయల ఆస్థానంతో సంబంధం ఉన్న ప్రసిద్ధ కవి. ఆయనను వికటకవిగా కూడా గుర్తిస్తారు.
16. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో తెలుగు సాహిత్యానికి ఆదరణ లభించిందా?
అవును. విజయనగర పాలకులు తెలుగు సాహిత్యానికి విశేష ప్రోత్సాహం అందించారు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో తెలుగు సాహిత్యం గొప్ప అభివృద్ధిని సాధించింది.
17. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన దేవాలయం ఏది?
హంపిలోని విఠల దేవాలయం విజయనగర శిల్పకళకు ప్రసిద్ధ ఉదాహరణ. ఇక్కడి రాతి రథం ప్రత్యేక ఆకర్షణగా నిలుస్తుంది.
18. హంపి ఏ నది ఒడ్డున ఉంది?
హంపి తుంగభద్ర నది ఒడ్డున ఉంది.
19. విజయనగర సామ్రాజ్య చరిత్రను తెలుసుకోవడానికి విదేశీ యాత్రికుల వృత్తాంతాలు ఎందుకు ముఖ్యమైనవి?
విదేశీ యాత్రికులు విజయనగర నగర నిర్మాణం, మార్కెట్లు, వాణిజ్యం, రాజభవనాలు, ప్రజల జీవన విధానం గురించి వివరించారు. వారి రచనలు ఆ కాలపు సామాజిక, ఆర్థిక పరిస్థితులను తెలుసుకోవడానికి ఉపయోగపడతాయి.
20. విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించిన ప్రసిద్ధ విదేశీ యాత్రికుడు ఎవరు?
నికోలో కాంటి, అబ్దుర్ రజాక్, డొమింగో పేస్, ఫెర్నావో నునిజ్ వంటి విదేశీ యాత్రికులు విజయనగర ప్రాంతాన్ని సందర్శించినట్లు వారి వృత్తాంతాలు తెలియజేస్తాయి.
21. అబ్దుర్ రజాక్ ఎవరు?
అబ్దుర్ రజాక్ పర్షియా నుంచి వచ్చిన యాత్రికుడు. ఆయన విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని సందర్శించి అక్కడి నగర వైభవం, రాజసభ గురించి వివరించాడు.
22. డొమింగో పేస్ ఎవరు?
డొమింగో పేస్ పోర్చుగీసు యాత్రికుడు. శ్రీకృష్ణదేవరాయల కాలంలో విజయనగరాన్ని సందర్శించి నగర జీవనం, మార్కెట్లు, రాజభవనాల గురించి వివరించాడు.
23. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో ప్రధాన ఆర్థిక కార్యకలాపాలు ఏమిటి?
వ్యవసాయం, వాణిజ్యం, చేతివృత్తులు, వస్త్ర పరిశ్రమ, గుర్రాల వ్యాపారం వంటి కార్యకలాపాలు విజయనగర ఆర్థిక వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించాయి.
24. విజయనగర సామ్రాజ్య పాలనలో నాయకర వ్యవస్థ అంటే ఏమిటి?
నాయకర వ్యవస్థలో రాజు సైనిక సేవలకు ప్రతిఫలంగా నాయకులకు భూభాగాల ఆదాయాన్ని నిర్వహించే బాధ్యతలు అప్పగించేవాడు. ఆ ఆదాయంతో వారు సైన్యాన్ని నిర్వహించి రాజుకు అవసరమైనప్పుడు సైనిక సహాయం అందించేవారు.
25. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో అమరనాయకులు ఎవరు?
అమరనాయకులు రాజు నుంచి అమరం అనే భూభాగాన్ని పొంది దాని ఆదాయంతో సైన్యాన్ని నిర్వహించే సైనికాధికారులు. వీరు విజయనగర సైనిక, పరిపాలనా వ్యవస్థలో ముఖ్యమైన పాత్ర పోషించారు.
26. విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ఏ మతాలకు ఆదరణ లభించింది?
విజయనగర పాలకులు ప్రధానంగా హిందూ మత సంప్రదాయాలకు ప్రోత్సాహం అందించారు. అదే సమయంలో వివిధ మత సంస్థలు, దేవాలయాలు మరియు ఇతర మతపరమైన కార్యకలాపాలకు కూడా ఆదరణ లభించినట్లు చారిత్రక ఆధారాలు సూచిస్తున్నాయి.
27. విజయనగర సామ్రాజ్యానికి బహమనీ రాజ్యాలతో సంబంధం ఏమిటి?
విజయనగర సామ్రాజ్యానికి దక్కన్ ప్రాంతంలోని బహమనీ సుల్తానులతో రాయచూరు దోఆబ్ వంటి ప్రాంతాలపై తరచుగా పోరాటాలు జరిగాయి. ఈ ప్రాంతం కృష్ణా, తుంగభద్ర నదుల మధ్య ఉన్న సారవంతమైన భూభాగం.
28. రాయచూరు దోఆబ్ ఎందుకు ముఖ్యమైనది?
కృష్ణా, తుంగభద్ర నదుల మధ్య ఉన్న రాయచూరు దోఆబ్ సారవంతమైన వ్యవసాయ భూమి మరియు వ్యూహాత్మక ప్రాంతం. అందువల్ల విజయనగర, బహమనీ రాజ్యాల మధ్య ఈ ప్రాంతం కోసం పోరాటాలు జరిగాయి.
29. తాళికోట యుద్ధం ఎప్పుడు జరిగింది?
క్రీ.శ. 1565లో తాళికోట యుద్ధం జరిగింది. ఈ యుద్ధాన్ని రాక్షస-తంగడి యుద్ధం అని కూడా పిలుస్తారు.
30. తాళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సైన్యానికి నాయకత్వం వహించిన ప్రముఖుడు ఎవరు?
అలియ రామరాయలు విజయనగర సైన్యానికి నాయకత్వం వహించిన ప్రముఖుడు. తాళికోట యుద్ధంలో ఆయన ఓటమి విజయనగర సామ్రాజ్యానికి తీవ్ర నష్టాన్ని కలిగించింది.
31. తాళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సామ్రాజ్యానికి ఎదురైన పరిణామం ఏమిటి?
తాళికోట యుద్ధంలో విజయనగర సైన్యం ఓడిపోయింది. అనంతరం హంపి నగరం తీవ్రంగా ధ్వంసమైంది. ఈ యుద్ధం సామ్రాజ్య పతనానికి ప్రధాన మలుపుగా నిలిచింది.
32. తాళికోట యుద్ధం తర్వాత విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని ఎవరు పాలించారు?
తాళికోట యుద్ధం తర్వాత అరవీడు వంశం ఆధ్వర్యంలో విజయనగర సామ్రాజ్య పాలన కొంతకాలం కొనసాగింది.
33. విజయనగర సామ్రాజ్య చివరి రాజవంశం ఏది?
అరవీడు వంశం విజయనగర సామ్రాజ్యాన్ని పాలించిన చివరి ప్రధాన రాజవంశం.
34. విజయనగర సామ్రాజ్య కాలంలో ప్రసిద్ధి చెందిన శిల్పకళా నిర్మాణాలు ఏవి?
హంపిలోని విఠల దేవాలయం, రాతి రథం, హజార రామాలయం, లోటస్ మహల్, ఏనుగుల శాల వంటి నిర్మాణాలు విజయనగర వాస్తు, శిల్పకళా వైభవానికి ప్రసిద్ధ ఉదాహరణలు.
35. TGPSC, APPSC పరీక్షలకు విజయనగర సామ్రాజ్యంలో ముఖ్యంగా చదవాల్సిన అంశాలు ఏమిటి?
విజయనగర సామ్రాజ్య స్థాపకులు, నాలుగు రాజవంశాలు, శ్రీకృష్ణదేవరాయలు, అష్టదిగ్గజాలు, ఆముక్తమాల్యద, నాయకర వ్యవస్థ, అమరనాయకులు, విదేశీ యాత్రికులు, రాయచూరు దోఆబ్, తాళికోట యుద్ధం వంటి అంశాలను ముఖ్యంగా చదవాలి.
విజయనగర సామ్రాజ్యం – త్వరిత పునశ్చరణ
- స్థాపన: క్రీ.శ. 1336
- స్థాపకులు: హరిహరుడు, బుక్కరాయలు
- రాజధాని: హంపి
- ప్రధాన రాజవంశాలు: సంగమ, సాళువ, తుళువ, అరవీడు
- ప్రసిద్ధ చక్రవర్తి: శ్రీకృష్ణదేవరాయలు
- కృష్ణదేవరాయల పాలన: క్రీ.శ. 1509–1529
- ప్రసిద్ధ తెలుగు కావ్యం: ఆముక్తమాల్యద
- అష్టదిగ్గజాలలో ప్రముఖుడు: అల్లసాని పెద్దన
- విదేశీ యాత్రికులు: అబ్దుర్ రజాక్, డొమింగో పేస్, నికోలో కాంటి, ఫెర్నావో నునిజ్
- ప్రసిద్ధ దేవాలయం: విఠల దేవాలయం
- ప్రసిద్ధ యుద్ధం: తాళికోట యుద్ధం
- తాళికోట యుద్ధం జరిగిన సంవత్సరం: క్రీ.శ. 1565
- చివరి ప్రధాన రాజవంశం: అరవీడు
ముగింపు
విజయనగర సామ్రాజ్యం దక్షిణ భారతదేశ చరిత్ర, సంస్కృతి, సాహిత్యం, శిల్పకళలపై చెరగని ముద్ర వేసింది. ముఖ్యంగా శ్రీకృష్ణదేవరాయల పాలన, అష్టదిగ్గజాలు, హంపి నిర్మాణాలు, నాయకర వ్యవస్థ, తాళికోట యుద్ధం వంటి అంశాలు పోటీ పరీక్షల దృష్ట్యా ఎంతో ముఖ్యమైనవి.
ఇలాంటి చరిత్ర, సంస్కృతి, వారసత్వం మరియు పోటీ పరీక్షల ప్రశ్నలు–సమాధానాల కోసం మా వెబ్‌సైట్‌లోని ఇతర పోస్టులను కూడా చదవండి.
ఇలాంటి మరిన్ని తెలుగు చరిత్ర ప్రశ్నలు–సమాధానాల కోసం groups.telugulibrary.in ను సందర్శించండి.
భారతదేశానికి సంబంధించిన మరిన్ని ముఖ్యమైన ప్రశ్నలు మరియు సమాధానాల కోసం మా Current Affairs Questions & Answers విభాగాన్ని కూడా చూడండి.
పోటీ పరీక్షలకు ఉపయోగపడే ప్రస్తుత అంశాలను PDF రూపంలో చదవడానికి Current Affairs PDFను కూడా డౌన్‌లోడ్ చేసుకోవచ్చు.
More Content….
జైనమతం మరియు బౌద్ధమతం – 50 ప్రశ్నలు సమాధానాలు